W jakich sytuacjach przysługuje obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, rodziców, rodzeństwa?

Co oznacza termin obowiązek alimentacyjny?

Obowiązek alimentacyjny oznacza dostarczanie środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania, które mają pozwolić na zaspokojenie normalnych potrzeb życiowych, czyli jest to obowiązek dostarczenia środków utrzymania osobie, która nie jest w stanie utrzymać się sama albo znajduje się w niedostatku.

  • Obowiązkiem tym można obciążyć także krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
  • Obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Alimenty przysługujące dziecku

Na dziecko nie będące w stanie utrzymać się samodzielnie, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych, czyli płacenia alimentów.

Zasadą jest, że oboje rodziców powinno zapewnić dziecku warunki i środki do życia, dbać o jego potrzeby, rozwój. Czasami jednak zdarza się, że jedno z rodziców nie wywiązuje się z tego obowiązku, w tej sytuacji można złożyć pozew o zasądzenie alimentów, w myśl art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Osobą składającą tego typu pismo jest dziecko – do ukończenia 18 roku życia – uprawnione do alimentów, w osobie jednego z rodziców lub jednego z dziadków.

Nie występuje z góry określona granica wieku, po której przekroczeniu dziecku nie należą się już alimenty. Dopóki nie jest samodzielne, uczy się lub studiuje może domagać się spełnienia obowiązku alimentacyjnego.

Podczas ustalania wysokości alimentów sądy biorą nie tylko wysokość zarobków ale także osobiste starania zobowiązanego rodzica. Rodzic, który jest z dzieckiem na co dzień, interesuje się jego wynikami w szkole, zabiera je na wakacje będzie obciążony niższym obowiązkiem alimentacyjnym niż osoba, która całkowicie zerwała kontakt z dzieckiem.

W niektórych sytuacjach istnieje możliwość uzyskania alimentów od dziadków, tzw. alimentów uzupełniających. Jest to możliwe, jeżeli:

  • rodzice dziecka nie żyją,
  • rodzice dziecka nie są w stanie wypełnić obowiązków wobec niego,
  • otrzymanie od rodziców dziecka na czas potrzebnych mu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

prawo pomaga uzyskać alimenty

Alimenty przysługujące rodzicom

Nie tylko dzieciom przysługują alimenty. W sytuacji, kiedy rodzice popadną w biedę do pomocy zobowiązane są dorosłe dzieci, a gdy tych zabraknie również wnuki.

Dorosłe dzieci mają obowiązek pomagać biednym lub chorym rodzicom bez względu na to, jakie mają relację lub czy utrzymują z nimi kontakty.

Może zdarzyć się tak, że sąd zamiast pieniędzy może nałożyć na dzieci obowiązek zaopiekowania się rodzicami, przyjęcia pod swój dach lub finansowania zakupu leków i jedzenia.

O alimenty od dziecka może wystąpić nie tylko rodzic biologiczny, ale też adopcyjny.

Rodzic wnosi pozew do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego, czyli dziecka. Jeśli występuje o alimenty od więcej niż jednego dziecka, mieszkających pod rożnymi adresami, może złożyć pozew w sądzie właściwym dla swojego miejsca zamieszkania.

Alimenty przysługujące rodzeństwu

Jeśli nie istnieje możliwość, by skierować pozew do rodziców lub dziadków, roszczenie można skierować przeciwko rodzeństwu. I to zarówno rodzonemu, jak i przyrodniemu. Warto w tej kwestii skontaktować się z kancelarią adwokacką.

Rodzeństwo oczywiście może się jednak uchylić od płacenia alimentów, jeśli wiązałoby się to z nadmiernym uszczerbkiem dla nich samych lub ich najbliższej rodziny.

Co grozi za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego?

  • zajęcie części wynagrodzenia za pracę,
  • zajęcie części emerytury,
  • zajęcie premii, nagród, wkładów oszczędnościowych,
  • egzekucja komornicza,
  • wyrok do dwóch lat więzienia.