Udział adwokata w postępowaniu sądowym mającym na celu pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najczęściej nieodzowny. W tego typu sprawach pomocne jest doświadczenie zawodowe – jak to, które posiada mecenas Urszula Zajko – na bazie którego przygotowuje ona klarowną, rzeczową argumentację, urzeczywistniającą pomyślny wynik procesu.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej w majestacie prawa

Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest instytucją prawną, mającą na celu zapewnienie dziecku optymalnych warunków rozwojowych, wychowawczych i życiowych. Sąd może pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub oboje rodziców.

Wiąże się z tym wiele społecznych kontrowersji, które przesłaniają fundamentalny fakt, że pozbawienie władzy rodzicielskiej oznacza odebranie rodzicom prawa podejmowania decyzji w kwestiach dziecka, ale nie oznacza całkowitego zerwania z nim kontaktów. Rodzic pozbawiony praw rodzicielskich może, a nawet ma obowiązek, utrzymywać z kontakty z dzieckiem.

Tryb wszczęcia postępowania mającego na celu pozbawienie praw rodzicielskich

Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek, uzasadniony przesłankami, które określa art. 111 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wynika z niego, że władza rodzicielska może zostać zakwestionowana w następujących sytuacjach:

  • zaistnienie trwałej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej (np. wyjazd dotychczas sprawującego władzę rodzica na czas nieokreślony za granicę wiążący się z bakiem zainteresowania dzieckiem, umieszczenie rodzica w zakładzie leczniczym z powodu nieuleczalnej choroby, osadzenie w więzieniu celem odbycia długoletniej kary, zaginięcie, przewlekłe, obłożne chorowanie);

  • nadużywanie władzy rodzicielskiej (nakłanianie do procederów przestępczych, wykorzystywanie do pracy zarobkowej czy nadmiernej pracy w domu, wykorzystywanie do czynów nierządnych, nakładanie do prostytucji, nadmierne karcenie, szczególnie cielesne, a także wychowywanie we wrogości do drugiego rodzica);

  • rażące zaniedbywanie obowiązków względem małoletniego (doprowadzenie dziecka wskutek zaniedbań wychowawczych do niewłaściwego zachowania w szkole, braku postępów w nauce, uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych, nałogi alkoholowe i narkotyczne, nieobyczajny tryb życia).

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać złożony przez każdą osobę, mającą w tym interes prawny. Mogą to zatem być:

  • członkowie rodziny małoletniego,

  • szkoła, placówka wychowawcza, do której małoletni uczęszcza, w której przebywa,

  • prokurator we wniosku przedmiotowym,

  • sąd, wszczynający postępowanie z urzędu zgodnie z art. 51 art. 23 kodeksu karnego.

Pozbawienie praw rodzicielskich

Ograniczenie władzy rodzicielskiej w wyniku rozwodu

Zgodnie z aktualizacją kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 2009 roku w postępowaniu rozwodowym sąd dysponuje dwoma możliwościami w zakresie regulacji władzy rodzicielskiej.

  • Sąd może przekazać pełnię władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając tym samym władzę drugiego. Na ogół pełnię władzy przyznaje się temu z rodziców, z którym dzieci mieszkają na co dzień. W konsekwencji oznacza to, że rodzic z ograniczonym prawem opieki może współdecydować o niektórych aspektach życia dziecka (wybór szkoły, spędzanie wolnego czasu), jednak praktyka pokazuje, że wszystko zależy od tego, jak szeroki zakres uprawnień zostanie ustalony.

  • Sąd może powierzyć władzę rodzicielską obojgu rodzicom, gdy przedstawią warunki porozumienia, które określa sposób wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem podporządkowany jego dobru. Przygotowany przez nich plan wychowawczy zawiera podział praw i obowiązków.

Ważne! Jeśli rodzicom zależy na tym, by oboje dysponowali władzą rodzicielską, konieczne jest wypracowanie spójnego stanowiska, obejmującego określenie: miejsca pobytu dziecka, tego, które decyzje mogą być podejmowane przez jedną ze stron, a które wspólnie (np. wyjazd za granicę, organizacja wypoczynku, wybór szkoły, leczenie), sposobu i rodzaju kontaktów z rodziców dzieckiem, dziecka z dziadkami, wysokości alimentów). Oznacza to, że sądowi należy przedstawić w formie pisemnej lub ustnej zaprotokołowanej w czasie rozprawy: wniosek zawierający taką intencję, plan wychowawczy obejmujący porozumienie opisujące sposób wykonywania władzy rodzicielskiej i harmonogram kontaktów z dzieckiem, biorący pod uwagę przede wszystkim jego dobro. Ustalenia mogą także zostać poczynione w drodze mediacji, w takiej sytuacji mediator dostarcza specjalny formularz. Dokumenty te winny przekonać sąd, że obie strony będą w przyszłości współdziałać w interesie dziecka.

Prawo przewiduje możliwość przywrócenia przedmiotowej władzy

Ustawodawca przewidział, że w określonych okolicznościach władza rodzicielska, której rodzice zostali pozbawieni, może zostać sądownie przywrócona, zgodnie z art. 111 § 2 k.r. i o., który stanowi, że po ustaniu przyczyny, będącej podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może postanowić o jej przywróceniu.

Pomoże adwokat lub mediator

W sprawach dotyczących pozbawienia praw rodzicielskich celem jest uniknięcie konfliktów w odniesieniu do decyzji mających wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. Rodzicowi sprawującemu taką władzę powierzona zostaje piecza nad dzieckiem, zarządzanie jego majątkiem oraz reprezentowanie go.

Sprawy tego typu rozstrzygane są w drodze postępowania sądowego lub w drodze mediacji – w zależności od okoliczności towarzyszących wystąpieniu z wnioskiem o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Na obie opcje zdecydować się mogą Klienci mecenas Urszuli Zajko. Szczegóły warto omówić w jej białostockiej kancelarii prawnej, ponieważ w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej niejednokrotnie – jak wynika z praktyki – decydują szczegóły i umiejętność właściwego ich naświetlenia przed sądem.