W innym wpisie na naszym blogu prawniczym omówiliśmy zasady przygotowywania sądowego pisma alimentacyjnego: Pozew o alimenty – jak to wygląda w praktyce, cz. 1: petitum oraz cz. 2: uzasadnienie pozwu. W tym miejscu rozważmy sytuacje, w których możliwe jest domaganie się podwyższenia tego świadczenia.

Za podstawę postępowania przyjmuje się tu:

•  Ustawę z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 138, 

•  Ustawę z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, art. 27, 42, 333.

Kalkulacja wysokości alimentów

Zacznijmy od określenia wysokości należnych alimentów. Oczywiste jest, że dziecko w wieku przedszkolnym wymaga poniesienia mniejszych kosztów jego utrzymania i edukacji niż dziecko w wieku szkolnym. Zasądzane kwoty zależą głownie od dwóch czynników.

PO PIERWSZE: potrzeby dziecka – tu uwzględniamy i w miarę możliwości dokumentujemy:

  • Wydatki na żłobek, przedszkole, szkołę, obiady w świetlicy (zeszyty, podręczniki, ubezpieczenie, składki na radę rodziców i klasowe, przybory, materiały plastyczne, opłaty za szkolne wyjścia do teatru, kina);
  • Dla starszych dzieci – laptop, komputer, drukarka, oprogramowanie;
  • Dodatkowe zajęcia pozaszkolne (sportowe, językowe, artystyczne);
  • Koszty dojazdów
  • Wyżywienie (z uwzględnieniem diety, jeśli dziecko jej wymaga);
  • Odzież (z wyróżnieniem droższych zakupów sezonowych i okolicznościowych);
  • Środki czystości, kosmetyki
  • Wydatki zdrowotne (aparat ortodontyczny, wizyty lekarskie, dentystyczne, leki przyjmowane stale lub okresowo);
  • Wydatki jednorazowe na sprzęt sportowy (rower, rolki);
  • Zorganizowane formy spędzania czasu wolnego od szkoły (półkolonie, kolonie, zimowiska, obozy);
  • Rozrywka i kultura (książki, płyty, zabawki, wyjścia do zoo, kina, prezenty okolicznościowe dla znajomych);
  • Wyposażenie pokoju dziecka (meble, sprzęt muzyczny, elektroniczny);
  • Opłaty mieszkaniowe (czynsz, Internet) – podajemy część przypadającą na dziecko, czyli jeśli mieszka ono z 2 osobami, podajemy 1/3 zsumowanych opłat.

Ważne! Wydatki jednorazowe obliczamy jako koszt miesięczny, czyli całą kwotę dzielimy na 12.

Należy przyjąć, że nie ma potrzeby udowadniania wysokości przeciętnych kosztów (np. wyżywienia), ale udowodnienia wymagają wydatki niestandardowe (np. opłata za czesne w prywatnym przedszkolu) oraz indywidualnie obliczane (np. koszt obuwia ortopedycznego).

PO DRUGIE: Możliwości zarobkowe rodzica, na którym spoczywa obowiązek alimentacyjny – tu z kolei dokumentujemy:

  • Rzeczywiste zarobki rodzica – jeśli to możliwe, przedstawiamy ubiegłoroczny PIT, umowę o pracę. Jeśli nie mamy dostępu do tego typu danych, opisujemy szczegółowo wykształcenie, wykonywany zawód, dodatkowe uprawnienia, dotychczasowy przebieg zatrudnienia);
  • Możliwości zarobkowania tego rodzica – dotyczy to przede wszystkim osób bezrobotnych, które nie podejmują zatrudnienia, mimo braku przeciwwskazań (np. zdrowotnych). W takich sytuacjach ich możliwości zarobkowe nie są równe 0 zł, ale wynoszą tyle, ile mogliby zarabiać, wykorzystując swoje możliwości umysłowe i fizyczne lub tyle, ile statystycznie zarabia osoba o danym wykształceniu czy umiejętnościach. Odniesieniem będą tu oferty pracy skierowane do osób o podobnych, co pozwany, kwalifikacjach, lub do osób bez przygotowania zawodowego, jeśli pozwany zalicza się do tej grupy.

W zależności od rozkładu powyższych zmiennych ustalana jest kwota.

Uwaga! Nie istnieją kwoty standardowe.

Podwyższenie alimentów służy wyrównaniu jakości życia dziecka i rodziców

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dzieci mają prawo do życia na stopie równej poziomowi życia ich rodziców – niezależnie od tego, czy z nimi mieszkają, czy nie.

Oszacowanie wydatków na dziecko może być trudne – tu z pomocą mogą przyjść powszechnie odstępne online kalkulatory alimentów, podpowiadające, które z kategorii wydatkowych mają odniesienie do dziecka w konkretnym wieku. Są to jednak narzędzia, które dają wyniki poglądowe, nie należy składać ich w sądzie. Można natomiast na ich podstawie przygotować listę wydatków wraz z miesięcznymi kwotami, by mieć pewność, że nic nie zostało pominięte.

W drugiej części artykułu znajdują się informacje o tym, w jakich sytuacjach można ubiegać się o podwyższenie alimentów.