Sądowe ustalenie ojcostwa – kto może wystąpić z pozwem?

O tym, że życie potrafi pisać nieprzewidywalne scenariusze wiadomo nie od dziś. Niejeden raz potrafi zaskoczyć i chyba nie ma osoby, która by tego nie doświadczyła. Dzieje się tak na różnych płaszczyznach, jednak to wszelkie nierozwiązane sprawy rodzinne zazwyczaj są powodem największego zdziwienia, a czasem wręcz szoku.

Oczywistością jest, że każdy człowiek posiada rodziców, jednak niestety nie zawsze można ich w 100% zidentyfikować. O ile w przypadku określenia matki zazwyczaj nie ma problemu, (jeśli dziecko nie zostało porzucone lub nie zdarzyły się inne wypadki losowe), to wskazanie ojca wcale nie jest takie oczywiste. Jest to powodem powstania wielu niezwykle skomplikowanych sytuacji oraz dramatów rodzinnych i czasem jedynym rozwiązaniem jest sądowe ustalenie ojcostwa.

Gdzie składa się pozew o sądowe ustalenie ojcostwa?

Organem uprawnionym do prowadzenia postępowania o sądowego o ustalenie ojcostwa jest sąd rejonowy – Wydział Rodzinny i Nieletnich. Powód sam może podjąć decyzję czy będzie to sąd właściwy dla jego miejsca zamieszkania, czy też miejsca zamieszkania pozwanego.

ustalenie ojcostwa kłótnia

Jakie osoby są uprawnione do wystąpienia o sądowe ustalenie ojcostwa?

To, kto może złożyć pozew o ustalenie ojcostwa zależy od tego, czy dziecko jest niepełnoletnie czy osiągnęło już pełnoletność. W pierwszym przypadku z takim pozwem może wystąpić:

  • Matka dziecka – następuje to najczęściej w sytuacji, gdy ojciec uchyla się od uznania dziecka i wypełniania swoich obowiązków (np. wypłacanie należnych mu alimentów),
  • Mężczyzna, który podejrzewa, że może być biologicznym ojcem, czyli domniemany ojciec dziecka,
  • Dziecko – jednak z racji jego niepełnoletności, w jego imieniu musi występować przedstawiciel ustawowy (najczęściej matka). Jeśli z jakichś powodów jest to niemożliwe (np. matka nie żyje), w imieniu dziecka występuje opiekun, którego wyznacza sąd,
  • Prokurator – taka sytuacja zachodzi wtedy, gdy prokurator uzna, że wymaga tego interes dziecka lub ochrona praworządności. Prokurator pozywa matkę, domniemanego ojca i dziecko.

Jeśli dziecko jest pełnoletnie, wówczas pozew o sądowe ustalenie ojcostwa może złożyć samo dziecko oraz prokurator.
Ważne jest, że ustalenia ojcostwa nie można dochodzić, gdy dziecko w świetle prawa ma ojca. W takiej sytuacji, należy wcześniej wystąpić o zaprzeczenie ojcostwa.

Kto ponosi koszty ustalenia ojcostwa?

Osoby występujące o sądowe ustalenie ojcostwa zazwyczaj obawiają się związanych z tym opłat. Niepotrzebnie, gdyż są objęte ustawowym zwolnieniem z kosztów sądowych. Nie poniosą również kosztów, powstałych w trakcie procesu. Należy się jednak liczyć z tym, że w przypadku przegrania sprawy zajdzie konieczność pokrycia kosztów pełnomocnika pozwanego.

Koszty sądowe mogą obciążyć pozywającego, w przypadku, gdy sąd stwierdzi, że postępowanie było oczywiście bezzasadne.

Inne roszczenia

Sądowe ustalenie ojcostwa umożliwia jednoczesne dochodzenie innych roszczeń. Należy do nich m.in. zasądzenie alimentów na dziecko, nadanie dziecku nazwiska czy ustalenie zakresu władzy rodzicielskiej. Roszczenia te, są rozpatrywane przez sąd pod warunkiem, że w trakcie procesu udowodniono, że pozwany jest ojcem dziecka.